fa سخن سردبير عمومى General سرمقاله Editorial چرا ويژه نامه اختلالات رواني؟ مسائل رواني زيربناي بيشتر بيماريهاي جسمي و تقريباً همة آسيب‌هاي اجتماعي را تشكيل مي‌دهد. فردي را در نظر بگيريد كه در اثر تصادف رانندگي دچار شكستگي پاشده است. اينجا نخست بايد پرسيد چه عاملي باعث شد اين فرد بدون احتياط رانندگي كند؟ رانندگي بي‌توجه به امنيت خود و ديگران از ويژگيهاي افراد ضد اجتماعي، مبتلايان به اختلال شخصيت مرزي، بيماران هيپومانيك و مانيك و بيماران افسردة شديد است كه بويژه مورد آخر يعني بيماران افسرده شديد ممكن است در كل تمايل به خودكشي آشكار يا پنهان داشته باشند. از سوي ديگر افرادي كه در معرض عوامل استرس آور قرار مي‌گيرند و دچار نابساماني سازگاري مي‌شوند هم زياد در خطر تصادف قرار مي‌گيرند، به نحوي كه به اين گروه نام «مستعد به تصادف » گذاشته‌اند. عدم تمركز حواس منجر به تصادف رانندگي مي‌تواند در اثر بيماريهاي رواني كاركردي نظير افسردگي، اضطراب، نابساماني فشار رواني به دنبال سانحه، يا ناشي از بيماريهاي رواني عضوي چون آلزهايمر باشد. كسانيكه الكل يا قرصهاي محرك يا كوكايين مصرف مي‌كنند نيز با ميزانهاي بالاتر تصادف رانندگي مواجه مي‌شوند. مصرف اين مواد نيز تحت تأثير عوامل رواني است. اهميت موضوع در اين حد متوقف نمي‌ماند. واكنش‌هاي فرد به تصادف، شكستگي‌ها، نشانه‌هاي بيماري و معلوليت‌ها، رعايت يا عدم رعايت دستورهاي پزشكي همه به مسائل رواني مربوط مي‌شود. در ديگر وضعيت‌هاي پزشكي هم اوضاع به همين منوال است. زمانيكه از افزايش بيماريهاي قلبي – عروقي، مثلاً بيماريهاي شريان اكليلي قلب، افزايش فشار خون شرياني، يا حتي سرطان – براي نمونه سرطان ريه – گفتگو مي‌شود، بهتر است در ابتدا بپرسيم چه عامل يا نابساماني رواني باعث شد بيمار سيگار بكشد، ورزش نكند، دچار اختلال خواب شود، غذاي نامناسب بخورد و در نتيجه خود را در معرض بيماريهاي گوناگون جسمي قرار دهد. آسيب‌هاي اجتماعي هم كه اين روزها زياد در مورد آن صحبت مي‌شود، نظير بزهكاري، اعتياد، خانواده‌هاي ازهم گسيخته، و ... در اثر مشكلات رواني تك تك افراد به وجود مي‌آيد. اين درست است كه عوامل اجتماعي مي‌تواند مسائل مذكور را تشديد كند يا تخفيف دهد، اما زمينه تاحد زيادي در وجود خود فرد قرار دارد. براي نمونه، ما بزهكاري نداريم كه صرفاً در اثر عوامل بزهكار شده باشد. بخش عمده بزهكاران را مبتلايان به نابساماني شخصيت ضد اجتماعي تشكيل مي‌دهند كه اگر در محيط مناسب قرار گيرند، بزهكاري و قانون شكني هم مي‌كنند. بسياري از موضوعاتي كه سابق بر اين به عنوان مسائل اجتماعي مطرح مي‌شد، امروزه مي‌دانيم كه به طور عمده ناشي از بيماريهاي رواني است. از اين جمله بايد به خودكشي اشاره كنيم. كاربرد صحيح و بجاي داروهاي نوين ضد افسردگي در دو دهة اخير در كشورهاي صنعتي غرب باعث شد ميزان خودكشي در گروههاي جوان و نوجوان تاحد چشمگيري پايين بيايد و اين برخلاف روند كشورهاي درحال توسعه است كه در آنها آمار خودكشي در گروههاي نوجوان و جوان رو به فزوني است، زيرا در اين كشورها بيماريهاي رواني مورد توجه جدي و درمان قرار نمي‌گيرد و از دارو استفاده لازم نمي‌شود. اگر براي پزشكان، مردم و مسئولان روشن شود كه بيماريهاي جسمي و آسيب‌هاي اجتماعي در واقع زمينه و علت رواني دارند، آنگاه مطمئناً روانپزشكي و راندرماني هم در اولويت‌هاي اول وزارت بهداشت، قوه قضاييه و وزارت كشور قرار مي‌گرفت و جايگاه راستين خود را مي‌يابد. هنوز هم اكثريت پزشكان مي‌انديشند بيمار واقعي كسي است كه ضايعه بافتي قابل مشاهده داشته باشد. چه بسيارند بيماراني كه به علت مشكلات روانپزشكي تحت درمان هستند ولي بنا به توصيه نادرست ساير پزشكان و حتي برخي همكاران اين حوزه كه تحت عنوان مشاوره و رواندرماني غير دارويي بدون نظارت روانپزشك به فعاليت مي‌پردازند، درمان خود را رها كرده‌اند. بسياري از بيماران افسرده به دليل همين توصيههاي نادرست و قطع درمان، پس از مدتي در اثر شدت افسردگي دست به خودكشي زده‌اند. بيماري كه هذيانهاي او با مصرف داروهاي روانپزشكي تحت كنترل در آمده، بدليل قطع دارو متعاقب توصيه غلط پس از مدتي با برگشت هذيانهاي خيانت زناشويي همسر خود را به قتل رسانيده است. هنوز اكثريت پزشكان توجه ندارند كه مسائل روانپزشكي در انتهاي بررسيهاي پزشكي قرار ندارد بلكه جاي آن از ابتدا و به موازات ساير بررسيها مي‌باشد. اينگونه نيست كه بيمار فقط از جنبه مشكلات جسمي بررسي شود و اگر چيزي در اين باب يافت نشد به روانپزشك ارجاع شود. بلكه ارتوپد هم بايد بداند چرا مراجع او بدون احتياط قدم بر مي‌دارد و چنان شتابزده مي‌رود كه جلوي پايش را نمي‌بيند، يا جراح بايد بينديشد چگونه اين بيمار در عرض دو ماه سه بار تصادف منجر به جراحت داشته است، مشكل باز مي‌گردد به ميزان كم آموزش روانپزشكي در دورة پزشكي و تعامل كمتر تخصصهاي مختلف درماني و توانبخشي با روانپزشكان و ساير همكاران حوزه روانشناختي، رواندرماني و روانپرستاري. در حال حاضر دانشجوي پزشكي در بيمارستانهاي رواني يا به ندرت در بخش روانپزشكي در بيمارستان عمومي فقط با بيماران روانپريش روبرو مي‌شود و اين امر به او فرصت نمي‌دهد تا با اكثريت بيماران روانپزشكي كه غير روانپريش هستند و يا بيماران داخلي و جراحي و زنان و كودكان كه مشكلات روانپزشكي دارند اما به درمانگاههاي غير روانپزشكي مراجعه مي‌كنند آشنا شود. درحاليكه ضروري است در همة مجموعه‌هاي درمانگاهي اعم از داخلي، جراحي، پوست، قلب، گوارش، غدد، ... دستكم يك روانپزشك رابط حضور داشته باشد و در كنار متخصصان مربوطه به آموزش مسائل روانپزشكي همة بيماران به دانشجو و دستيار بپردازد. كشورما به تربيت تعداد زيادي روانپزشك در مدت بالنسبه كوتاه براي رسيدن به حداقل استانداردها در مورد نسبت روانپزشك به كل جمعيت نياز دارد كه طبق برآوردهاي ارائه شده در جلسات كميته تدوين برنامه راهبردي رشته تخصصي روانپزشكي، در حدود پانزده برابر تعداد كنوني روانپزشكان ايران است كه در حال حاضر فقط يكهزار نفر هستند. همچنين ساير متخصصين در حوزه روانشناسي، رواندرماني و روانپرستاري نيز «خصوصاً در مقطع دكتراي تخصصي» تعداد شان كمتر از استانداردهاي جهاني است. تقويت و گسترش گروههاي روانپزشكي موجود، و تأسيس گروههاي جديد آموزشي تخصصي روانپزشكي از ديگر مباحث طرح شده در كميته تدوين برنامه راهبردي رشته تخصصي روانپزشكي است كه شامل بهبود و گسترش كيفي اين رشته علاوه بر گسترش كمي آن مي‌باشد. گروه روانپزشكي دانشگاه علوم بهزيستي و توانبخشي با مركزيت بيمارستان بزرگ آموزشي – درماني روانپزشكي رازي در طول ده سال اخير نقش مهمي در تربيت روانپزشكان آگاه و آشنا با شرايط واقعي بيماران كشور، و مطلع از اهميت پيشگيري و توانبخشي، علاوه بردرمان داشته است به نحوي كه از ساير دانشگاههاي علوم پزشكي، دستياران براي گذراندن دوره‌هاي عمومي يا فوق تخصصي (روانپزشكي كودك و نوجوان) و كارهاي پژوهشي به مركز روانپزشكي رازي مراجعه مي‌كنند. با توجه به وجود مركز روانپزشكي رازي با داشتن 1400 تخت بستري و درمانگاههاي متعدد كه نزديك به 20% كل خدمات درماني روانپزشكي كشور را ارائه مي‌كند، امكان استفاده بيشتر آموزشي و پژوهشي در جهت نيل به اهداف وزارتخانه متبوع در زمينة روانپزشكي وجود دارد. اين مركز و متخصصين مختلف روانپزشك، روانشناس و ... نه تنها در تربيت سالانه 18 نفر پزشكان دستيار روانپزشكي و درمان بيماران و امور پژوهشي روانپزشكي به طور مستقيم به فعاليت مشغولند بلكه به صورت همكار در امور آموزشي و پژوهشي گروههاي ديگر آموزشي و تحقيقاتي دانشگاه و تربيت دانشجويان كارشناسي و كارشناسي ارشد آنان، و ديگر مؤسسات آموزش عالي كشور مشاركت دارند. همچنين در اين دانشگاه، در زمينه آموزش ساير رشته‌هاي مرتبط با بيماريها و اختلالات رواني، در حوزه‌هاي روانشناسي، رواندرماني، روانپرستاري و توانبخشي آنها و جذب بهترين متخصصين اين رشته‌ها در عضويت هيئت علمي دانشگاه، گامهاي مؤثري در افزايش كيفيت آموزشها ارائه شده به دانشجويان و ارتقاء خدمات درماني در مراكز تحت نظارت خود برداشته است. اميد آنكه اين ويژه نامه بتواند گامي در جهت پيشبرد تشخيص درمان و توانبخشي در بيماريها و اختلالات رواني و انعكاس فعاليت‌هاي پژوهشي آن با استعانت از پروردگار يكتاي توانا باشد و واقعيت، ضرورت و اهميت روانپزشكي را درحد استطاعت صفحات محدود اين ويژه نامه بازتاب دهد. دكتر فربد فدايي – سردبير افتخاري ويژه نامه روانپزشكي 4 8 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-122&slc_lang=fa&sid=fa فربد فدايي 55003194753284600622 Yes

fa مقايسه تأثير ريسپريدون با هالوپريدول بر نشانه هاي عمومي ‌اسكيزوفرنيا Comparison of Resperidon and Haloperidol Efficacy on the General Signs of Schizophrenia عمومى General پژوهشی Original هدف: بررسي‌هاي انجام شده نشان داده است كه ريسپريدون نسبت به هالوپريدول علائم عمومي را در بيماران مبتلا به اسكيزوفرنيا بيشتر كاهش مي‌دهد. از آنجا كه تأثير اين دارو در جمعيت ايراني كمتر مورد تحقيق قرار گرفته است، بر آن شديم تا به مقايسه تأثير ريسپريدون (ساخت ايران) با هالوپريدول بر روي علائم عمومي اسكيزوفرنيا بپردازيم. روش بررسي: در يك مطالعه تجربي (Experimental) با طرح پيش آزمون –پس آزمون، 66 نفر از بيماران مرد اسكيزوفرنيك مطابق معيارهاي(DSM-IV-TR)، بستري در مركز روانپزشكي رازي، با انتخاب هدفمند، مورد مطالعه قرار گرفتند. پس از يك دوره دو هفته‌اي‌قطع دارو، بيماران به صورت تصادفي در دو گروه‌هالوپريدول (حداكثر 15 ميلي‌گرم در روز) و ريسپريدون (حداكثر 6 ميلي‌گرم در روز) قرارگرفتند. براي هر بيمار نمره كل زير مقياس (Subscale) عمومي پرسشنامه‌هاي مقياس روانپزشكي مختصر (BPRS) و مقياس بررسي عوارض خارج هرمي(SAS) در اندازه‌گيري پايه و 8 هفته پس از شروع درمان، به صورت هفتگي مورد بررسي قرارگرفت. نتايج درماني توسط آزمونهاي تي براي نمونه‌هاي جفتي و نمونه‌هاي غير وابسته و آزمون تحليل واريانس با اندازه‌گيري مكرر مورد تجزيه و تحليل قرارگرفت. يافته‌ها: بين ميانگين علائم عمومي در اندازه‌گيري پايه و در خلال درمان تا هفته پنجم بين دو گروه هالوپريدول و ريسپريدون اختلاف معني‌داري وجود نداشت (05/0P<)، اما از هفته ششم تا انتهاي طول درمان، ميانگين علائم عمومي در گروه ريسپريدون به ميزان معني‌داري از گروه هالوپريدول كمتر بود(05/0P<). هردو دارو در طي تجويز باعث كاهش ميانگين علائم عمومي بودند ولي اين كاهش بين دو گروه اختلاف معني‌داري داشت. همچنين شدت عوارض جانبي در تمام طول درمان در گروه ريسپريدون به ميزان معني‌داري نسبت به گروه هالوپريدول كمتر بود(05/0P<). نتيجه‌گيري: تجويز هالوپريدول و ريسپريدون ساخت ايران موجب كاهش معني‌دار علائم عمومي در بيماران اسكيزوفرنيك ايراني مي‌شود كه اين كاهش در مورد ريسپريدون به ميزان قابل توجهي بيشتر است. بعلاوه عوارض جانبي كمتري نيز دارد. Objective: Different studies have indicated that the Resperidon alleviates the general signs of schizophrenics more than Haloperidol. Since there have not been such researche in Iranian populations, we to compared the efficacy of Resperidon (Iran made) and Haloperidol in reducing the general signs of schizophrenia. Materials & Methods: Frothy five schizophrenic patients (based on DSM-IV criteria) who had been admitted in Razi Psychiatric Center were studied in a before – after experimental study. After a 2-week washout period the patients were randomly assigned into Haloperidol (15mg/d) and Resperidon (6mg/d) groups. For each patient the general subscale of Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS) and extra pyramidal complication scales were evaluated and recorded at baseline examination weekly for 8 weeks, after initiation of the therapy. The results were analyzed using t-test for paired samples, independent samples t-test and general linear model (GLM) repeated measured as the main variable, two therapeutic methods between subject factor and timing within subject factor in analysis. Results: No significant differences were observe between the mean score of general signs in baseline until fifth week of treatment course (P>0/05). From the sixth week till the end of the study the mean score of general signs were significantly lower in Resperidon group compared to Haloperidol group (P<0/05). Both drug was resulted in mean general score reduction. The pattern of mean general score reduction had a significant difference between two goups and the intensity of complications were significantly lower in patients receiving Resperidon compared with Haloperidol group (P<0/05). Conclusions: Prescription of both Iran made Resperidon and Haloperidol reduce general signs of Iranian schizophrenic patients and Resperidon had significantly better effects in this Reducation. The side effects of Resperidon were significantly lower than Haloperidol. ‌اسكيزوفرنيا / عوارض جانبي / ريسپريدون / نشانه‌هاي عمومي / هالوپريدول Schizophrenia / Side effects / Resperidon / General Signs / Haloperidol 9 13 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-121&slc_lang=fa&sid=fa Jafari F., M.D فيروزه جعفري E-mail: firoozeh.jafari@gmail.com 55003194753284600618 Yes Hemmati S., M.D. ساحل متي 55003194753284600619 No Fadaie F., M.D فربد فدايي 55003194753284600620 No Dolatshahi B., Ph.D بهروز دولتشاهي 55003194753284600621 No

fa دلايل تجويز درمان با تشنج الكتريكي در مركز آموزشي درماني روانپزشكي رازي The Reasons of Electroconvulsive Therapy Prescription in Razi Psychiatric Therapeutic Teaching عمومى General پژوهشی Original هدف: درمان با تشنج الكتريكي اگر چه يكي از درمانهاي مفيد و مؤثر روانپزشكي است، ولي بدليل تهاجمي بودن و عوارض محتمل آن، مي‌بايست در موقعيتهايي كه پژوهش‌هاي قبلي و كتب مرجع آنرا مؤثر دانسته‌اند بكار رود. اين پژوهش با هدف تعيين دلايل تجويز تشنج الكتريكي در مركز روانپزشكي رازي صورت گرفت. روش بررسي: در اين مطالعه توصيفي بيماراني كه از تاريخ 1/10/1382 تا تاريخ 30/12/1383 در مركز درماني روانپزشكي رازي بستري شده بودند مورد مطالعه قرار گرفتند. گروه نمونه، بيماراني بودند كه بوسيله تشنج الكتريكي مداوا شده بودند. نمونه‌گيري به روش تمام شمار انجام شد. ابزار گرد‌آوري اطلاعات، فرم پرسشنامه محقق ساخته‌اي بود كه توسط پزشك تجويزكننده تشنج الكتريكي تكميل مي‌گرديد و تشخيص بيماري و دليل تجويز تشنج الكتريكي و نيز سن و جنس بيماران را مورد سئوال قرار مي‌داد. ‌داده‌هاي بدست آمده با استفاده از تستهاي همبستگي و آزمون مجذور خي مورد تجزيه و تحليل قرار گرفتند. يافته‌ها: شايعترين اختلالات تشخيص داده شده كه در مركز رازي بوسيله تشنج الكتريكي درمان شده عبارت بودند از: 1- اسكيزوفرنيا 2- اختلال دوقطبي 3- اختلال اسكيزوافكتيو. شايعترين دلايل تجويز تشنج الكتريكي در مركز روانپزشكي رازي نيز عبارت بودند از: 1- مقاومت به درمان 2- شديد و حاد بودن علائم سايكوتيك و 3- وجود علائم كاتاتونيا و موتيزم. همچنين در اين پژوهش مشخص شد كه سن و جنس تأثيري بر تجويز تشنج الكتريكي در بيماران مركز رازي نداشته است(05/0 P>). نتيجه‌گيري: با توجه به اهميت، مفيد و مؤثر بودن تشنج الكتريكي از يك سو و نگرانيهاي موجود پيرامون استفاده از اين شيوه درماني در موقعيتهايي كه مورد تأييد كتب مرجع و پژوهش‌هاي قبلي نيستند، بنظر مي‌رسد لازم است بر آموزش اين نوع از درمان به دستياران روانپزشكي و گروه‌هاي وابسته تأكيد بيشتري شود و در دوره‌هاي بازآموزي روانپزشكان نيز جلساتي در مورد تشنج الكتريكي باشد. Objectives: Electroconvulsive Therapy (ECT), although is one of the useful and effective therapeutic measures in psychiatry, should only be used in situations that previous research and references have proved it effective, because it is invasive with some possible side effects. The aim of this research was to determine the reasons of ECT Prescription in Razi Psychiatry Center. Materials & Methods: In this descriptive study, all the patients who had been admitted at the Razi Psychiatric therapeutic and teaching hospital from 21/3/2003 to 20/3/2004. Case group were patients who had been treated by ECT, and sampling was done by counting all methods. A questionnaire made by the clinician , which was then completed by the physician who had prescribed ECT, and the indications for using ECT and his/her diagnosis were asked. Age and sex of the patients were also asked in the questionnaire. The results were analyzed by SPSS.II S software. The correlation test and chi – square test were used in appropriate times. Results: The most common diagnosed potients at the Razi Psychiatry Center who ECT was used for, were as follows; 1) schizophrenia 2) bipolar disorder, 3) schizoaffective disorder. The common reasons for prescribing ECT at Razi Psychiatric Center were: 1) resistance to treatment 2) signs of acute psychosis 3) presence of catatonic symptoms. It was found that sex & age had no influence on prescribing ECT at Razi Psychiatry Center (P>0/05). Conclusions: In regards to the ECT importance and its effectiveness on one hand, and its adverse side effects in the situations, previous research and references not confirming its use on the other hand, it is necessary to emphasis a continuing education for psychiatrists on ECT and also educating the residents of psychiatry and other related groups for the use of ECT. تشنج الكتريكي / دلايل تجويز / مقاومت به درمان / كاتاتونيا / موتيزم Electro convulsive therapy / Prescription reasons / Resistance to treatment / Catatonia / Motism 14 20 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-123&slc_lang=fa&sid=fa Rezaei O., M.D اميد رضايي E-mail: dr.Rezaei@uswr.ac.ir 55003194753284600623 Yes Fadaei F., M.D. فربد فدايي 55003194753284600624 No Hemmati S., M.D. ساحل همتي 55003194753284600625 No Dolatshaei B., Ph.D. بهروز دولتشاهي 55003194753284600626 No Karimloo M., Ph.D. مسعود كريملو 55003194753284600627 No

fa مقايسه انگ بيماري رواني در خانواده‌هاي بيماران مبتلا به اسكيزوفرنيا و اختلال افسردگي عمده بدون خصايص روانپريشي Comparison of Mental Illness Stigmatization in Families of Schizophrenic and Major Depressive Disorder Patients without Psychotic Features عمومى General پژوهشی Original هدف: اين مطالعه، با هدف مقایسه انگ بيماري رواني و عوامل مرتبط با آن، در خانواده‌هاي بيماران مبتلا به اسكيزوفرنيا و اختلال افسردگي عمده بدون خصايص روانپريشي، مطابق معيارهاي DSM – IV – TR انجام شد. روش بررسي: مطالعه مقطعي- مقايسه‌اي حاضر با استفاده از روش نمونه گيري موارد در دسترس درمانگاه و بيمارستان روانپزشكي رازي و با انتخاب 40 نمونه از هر گروه اجرا گرديد. ابزار اصلي جمع آوري داده‌ها، پرسشنامه 34 سئوالي خوداجرا بود، كه در مطالعات پيشين داراي اعتبار شناخته شده و جهت بررسي انگ زدن طراحي شده است. يافته‌ها: نتايج مطالعه نشان داد كه 45 درصد از افراد گروه اسكيزوفرنيا و 5/32 درصد از افراد گروه افسردگي عمده بدون خصايص روانپريشي، مورد تبعيض و تمسخر قرار گرفته‌اند. در گروه اسكيزوفرنيا بين مدت بيماري فرد، دفعات بستري شدن او و مورد تبعيض و تمسخر قرار گرفتن، رابطه آماري معنادار وجود داشت(05/0 P<). همچنين در گروه اسكيزوفرنيا بين تشخيص بيماري و مخفي نگه داشتن بيماري فرد توسط خانواده ارتباط آماري معنادار بود (05/0 P<). نتيجه‌گيري: نیمی از خانواده‌هاي بيماران رواني مورد تمسخر قرار مي‌گيرند، و به علت انگ بيماري رواني احساس ناراحتي و شرم مي‌كنند. ميزان انگ با نوع بيماري ارتباط دارد. استفاده از آموزش رواني خانواده‌ها و نيز آموزش در سطح جامعه در بالا بردن سطح آگاهي و كاهش انگ بيماري رواني مي‌توانند مؤثر باشد. Objective: This study was directed to compare the effect of mental illness stigmatization and its related features on the families of the patients with the schizophrenia and major depressive disorder (MDD) without psychotic features, based on the criterion of DSM-IV-TR conducted on 2005. Materials & Methods: This research was a cross – sectional and comparative study which performed on 40 family members in each group of above mentioned disorders, who had such medical record at Razi psychiatric center or clinic. The interviews were performed using a self – administered 34 items questionnaire which has shown its validation in previous studies. Results: The findings indicated that forty - five percent of the schizophrenia group and thirty – two point five percent of the MDD without psychotic features, have been under discrimination and humiliation .The results have also shown that there is only in the schizophrenia group, a significant correlation between the stigma in the family and the duration of patient’s mental disorder and the frequency of their hospitalization (p<0.05). There has also been a significant correlation between the diagnosis of the illness and it’s denying and hiding by the family members (P<0/05). Conclusion: One half of the families of psychiatric patients experiences the humiliation and discrimination and suffering from the stigmatization which in turn makes them feel uncomfortable and ashamed. The type of the psychiatric disorder play a major role in the stigmatization. The psycho – education of the family along with the general education of the community can have a significant effect on the reduction and hopefully elimination of such stigma. انگ / بيماري رواني / خانواده / آموزش رواني / اسكيزوفرنيا / اختلال افسردگي عمده Stigma / Mental Illness / Family / Psycho Education / Schizophrenia / Major Depressive Disorder 21 27 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-124&slc_lang=fa&sid=fa Shahveyis B., M.D. بهمن شاه ويسي E-mail: B-Veysi@uswr.ac.ir 55003194753284600628 Yes Shoja Shaftie S., M.D. سعيد شجاع شفتي 55003194753284600629 No Fadai F., M.D. فربد فدايي 55003194753284600630 No Dolatshahi B., Ph.D. بهروز دولتشاهي 55003194753284600631 No

fa بررسي ميزان شيوع اختلالات رفتاري در دانش‌آموزان دوره ابتدايي استان ایلام The Evaluation of Behavioral Disorder Prevalence in Ilam Province Primary Students عمومى General پژوهشی Original هدف: اختلالات رفتاری طیف وسیعی از مشكلات دوران كودكی را تشكیل مي‌دهد كه شیوع آن در مناطق مختلف ايران و جهان دارای نوسانات بسیاری است. پژوهش حاضر به بررسي میزان شیوع اختلالات رفتاری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی استان ایلام مي پردازد. روش بررسي: اين پژوهش يك مطالعه توصيفي و مقطعي است كه جامعه آماري آن را كليه دانش‌آموزان مدارس ابتدايي استان ايلام در سال تحصيلي 84-1383 تشكيل مي دادند. حجم نمونه پژوهش حاضر 1546 دانش‌آموز بود كه با استفاده از فرمول حجم نمونه و براساس شيوه نمونه‌گيري طبقه‌اي برحسب جنسيت، منطقه و محل زندگي و پايه تحصيلي و به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چند مرحله‌اي جهت تكميل پرسشنامه انتخاب شدند. از پرسشنامه راتر فرم معلم به عنوان ابزار غربالگري و فرم مصاحبه تشخيصي روانپزشكي براي دانش‌آموزاني كه در آزمون راتر نمره بالاتر از نقطه برش داشتند، جهت تأييد تشخيص استفاده گرديد. براي تحليل داده‌ها آزمون خي دو مورد استفاده قرار گرفت يافته‌ها: نتایج نشان داد كه ميزان شيوع اختلالات رفتاري در دانش‌آموزان دوره ابتدايي استان ايلام 2/10 درصد مي‌باشد. ميزان شيوع در پسران بيشتر از دختران، در مناطق شهري بيشتر از مناطق روستايي و در پايه تحصيلي سوم بيشتر از ساير پايه‌هاي تحصيلي است. همچنين نتايج ميزان شيوع برحسب زيرگروه‌هاي طبقات تشخيصي اختلالات رفتاري آزمون راتر نشان داد كه اختلال ناسازگاري اجتماعي بيشترين و اختلال رفتارهاي ضداجتماعي كمترين ميزان شيوع را داشتند و در بين عوامل جمعيت‌شناختي، تحصيلات والدين، طلاق والدين و سابقه بيماري رواني در خانواده با بروز اختلالات رفتاري در كودكان رابطه معناداري داشتند (05/0 P<). نتيجه‌گيري: ميزان شيوع اختلالات رفتاری در استان ايلام در مقایسه با سایر پژوهشهای انجام گرفته در داخل و خارج از كشور در دامنه متوسط قرار دارد. Objective: Behavioral disorders constituted a wide range of childhood problems and its prevalence has been fluctuated in several areas of the world and Iran. This essay deals with the degree of behavioral disorders prevalence of Ilam province primary students. Materials & Methods: This research is a descriptive and cross-sectional study. Statistical universe of this research consists of all students of primary grade in Ilam in educational year of 2004-2005. The number of students in this research, to implement the uestionnaire, was 1546 students who were selected according the method of quota sampling in accordance of sex, living areas, educational grade and the method of multistage cluster sampling. The teacher form of Rutter questionnaire was used as screening tool and psychiatry diagnostic interview form for students who had the higher score than cut-off point in Rutter test. The Chi- Square test was used to analyze the data. Results: The findings showed degree of behavioral disorders prevalence in primary school students in Ilam province was about 10/2 per cent. The degree of prevalence in boys was greater than girls, in rural areas was higher than in urban areas. It also was greater in senior students in comparison with other educational grades. The results of prevalence according to sub-groups of diagnostic class of Rutter test shown that the highest degree of prevalence belongs to social maladjustment disorder and the lowest degree of prevalence belongs to anti-social behaviors disorder. There was a significant relation among factors such as demographic, parent`s education, parents` divorce and record of mental disease in the family and the behavioral disorders incidence in child. Conclusion: Degree of behavioral disorders prevalence in comparison with the other researches in and out of Iran is in a medium domain. شيوع / اختلالات رفتاري / دانش‌آموزان دوره ابتدايي استان ايلام / ناسازگاري اجتماعي / رفتارهاي ضد اجتماعي Prevalence / Behavioral Disorders / Primary School Students / Social Maladjustment / Anti Social Behaviors 28 33 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-125&slc_lang=fa&sid=fa Khooshabi K., M.D. كتايون خوشابي E-mail: kkushabi@yahoo.com 55003194753284600632 Yes Moradi Sh., M.Sc. شهرام مرادي 55003194753284600633 No Shojaei S., M.Sc. ستاره شجاعي 55003194753284600634 No Alamdarloo Gh., M.Sc. قربان همتي علمدارلو 55003194753284600635 No Dehshiri Gh., M.Sc. غلامرضا دهشيري 55003194753284600636 No Issamorad A., M.Sc. ابوالقاسم عيسي مراد 55003194753284600637 No

fa مدليابي خود اثرمندي جسماني در افسردگي نوجوانان بر مبناي مدل عامليتي بندورا از افسردگي Modeling of Physical Self-Efficacy in Adolescence Depression: Bandura’s Agentic Model of Depression عمومى General پژوهشی Original هدف: اين پژوهش با هدف بررسي و مدليابي تأثير مستقيم و غيرمستقيم خوداثرمندي جسماني بر افسردگي نوجوانان انجام شده است. روش بررسي: آزمودنيهاي اين پژوهش توصيفي – مقطعي، 946 نفر از دانش‌آموزان مقطع دبيرستان و پيش دانشگاهي شهر تهران مي‌باشند كه به روش نمونه‌گيري خوشه‌اي چند مرحله‌اي- تصادفي انتخاب شده اند. ابزار گردآوري اطلاعات عبارتند از: سياهه افسردگي كودك(CDI)، پرسشنامه خوداثرمندي جسماني، پرسشنامه اجتناب اجتماعي و پرسشنامه طرد همسالان. پس از تكميل پرسشنامه¬ها توسط نمونه‌هاي پژوهش، بــراي تجزيه تحليل داده‌ها از نرم افزار كامپيوتري ليزرل و روش مدليابي معادلات ساختاري استفاده شد. روش مدليابی ساختاری اساساً برای مشخص كردن پديده مورد مطالعه در قالب متغيرهای علت و معلولی استفاده می¬گردد. يافته¬ها: از طريق روش تحليل عاملي، دو عامل خود اثرمندي مهارت و تسلط جسماني و خوداثرمندي ارائه مهارتهاي جسماني مشخص شده و مورد تحليل قرار گرفتند. نتايج (96/0=GFI، 97/0=NFI، 047/0=RMSEA و 079/0=RMR) نشان داد كه تأثير مستقيم خوداثرمندي مهارت و تسلط جسماني بر افسردگي معني‌دار نمي‌باشد (05/0P>). اما تأثير غيرمستقيم آن معني‌دار است (05/0P<). همچنين تأثير مستقيم خوداثرمندي در ارائه مهارتهاي جسماني بر افسردگي و نيز تأثير غيرمستقيم آن معني‌دار مي‌باشد (05/0P<). نتيجه¬گيری: خوداثرمندی ارائه مهارتهای جسمانی و كسب ارزيابی مثبت اجتماعی به طور مستقيم و همچنين به طور غيرمستقيم از طريق اجتناب اجتماعی و طرد همسالان بر افسردگی نوجوانان مؤثر است. خوداثرمندی مهارت و تسلط جسمانی بر افسردگی نوجوانان تأثير مستقيم نداشته و از طريق اجتناب اجتماعی و طرد همسالان بر افسردگی نوجوانان مؤثر است. Objective: The present study examines Bandura’s agentic model of depression in adolescence as well as modeling physical domain of self-efficacy. Materials & Methods: In this descriptive and cross-sectional study the selected samples were 946 students (471 girls and 475 boys) of high schools from north, south, east, west and central region of Tehran. The schools were selected by random sampling. Participants completed Child Depression Inventory (CDI), Physical Efficacy Questionnaire and scales measuring social avoidance and peer rejection. The design of this study is structural equation modeling which includes two sections: first confirmatory factor analysis. Second, structural equation. This study examined direct and indirect self-efficacy pathways to adolescence depression. Results: Findings revealed satisfactory fit: RMR= 0/079, RMSEA= 0/047, NFI=0/95, CFI=0/97and GFI=0/96. The direct effect of physical mastery and skill self-efficacy is not significant on depression (P>0/05), but it’s indirect effect is significant (P<0/05). Conclusion: Results showed that direct and indirect impact through peer rejection and social avoidance of physical presentation is significant but physical mastery efficacy is not significant. خوداثرمندي / خوداثرمندي جسماني / افسردگي / نوجوان / مدليابي Self-efficacy / Physical self-efficacy / Depression / Adolescent / Modeling 34 39 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-126&slc_lang=fa&sid=fa Tahmasian K., Ph.D. كارينه طهماسيان E-mail: karineh_438@yahoo.com 55003194753284600646 Yes Jazayeri A., Ph.D. عليرضا جزايري 55003194753284600647 No Mohammadkhani P., Ph.D. پروانه محمدخاني 55003194753284600648 No Ghazi Tabatabaei M., Ph.D. محمود قاضي طباطبايي 55003194753284600649 No

fa مقايسه سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب‌مانده ذهنی آموزش‌پذير با مادران دختران عادی شهر كاشان Comparison of Social Adjustment between Mothers of Educable Mentally Retarded Girls and Mothers of Normal Girls in Kashan عمومى General پژوهشی Original هدف: در اين تحقيق سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب‌مانده ذهنی آموزش پذير با سازگاری اجتماعی مادران دختران عادی مقايسه شده است. هدف از اين مطالعه پاسخ به اين پرسش بود كه آيا حضور كودك عقب‌مانده ذهنی بر سازگاری اجتماعي مادران تأثير منفي دارد يا نه؟ روش بررسي: اين پژوهش يك مطالعه مورد- شاهدي از نوع تحليلي است. نمونه‌هاي اين تحقيق شامل 80 نفر، 40 مادر داراي فرزند دختر عقب‌مانده ذهني با انتخاب تصادفي از مدارس استثنايي و 40 مادر داراي فرزند دختر عادي با انتخاب تصادفي از بين مادراني كه با گروه مورد همتاسازي شده بودند، مي‌باشد. در اين مطالعه از مقياس سازگاری اجتماعی ويزمن وپی‌كل (1974) استفاده شد. اين مقياس يك مصاحبه نيمه سازمان يافته است كه سازگاری اجتماعی رادرهفت نقش يا حوزه اصلی بررسی می‌كند. اين نقشها شامل: سازگاری در شغل، فعاليتهای اجتماعی و فوق برنامه، روابط خويشاوندی، روابط زناشويی، نقش والدينی، روابط خانوادگی و وضعيت اقتصادی مي‌باشد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه بين سازگاری اجتماعی مادران دختران عقب‌مانده ذهنی با سازگاری اجتماعی مادران دختران عادی تفاوت معني‌داري وجود دارد (01/0p <). آناليز واريانس و همبستگی نشان داد كه بين سازگاري اجتماعي مادران دختران عقب‌مانده ذهني با متغيرهاي دموگرافيك سن كودك، سن مادر، ميزان تحصيلات،‌ طول مدت ازدواج، تعداد فرزندان وترتيب تولد فرزند عقب‌مانده ذهني ارتباط معني‌داري وجود ندارد (01/0 P>). نتيجه‌گيري: با توجه به نتايج حاصله به نظر مي‌رسد در مجموع مادران داراي دختر عقب‌مانده ذهني نسبت به مادران دختران عادي سازگاري اجتماعي كمتري دارند. Objective: In this research, comparison of social adjustment in mothers of educable mentally retardedand girls mothers of normal girls has been investigated. The purpose of this study was answer to this questions that whether presence of mentally retarded child has a negative effect on social adjustment of mothers. Materials & Methods: This research is a case – control and analytical study. 80 mothers (composed of 40 mothers having mentally retarded girls and 40 mothers having normal girls who educated in middle schools) were selected with random sampling. In the present study the weissman & paykel social adjustment scale (1974) was used. This is a semi-structured interview which investigates social adjustment in seven main areas: used work, social and leisure activities, extended family relations, marital relations, parental role, family unit and economic position. Results: The findings showed that there is a significant difference between social adjustment in mothers of mentally retarded and mothers of normal girls (P<0/01). One way ANOVA and correlation showed that there was not significant difference between the demographic variables (child age, mother age, the length of marriage, the education level of mother, number of children the position of the child in the family) and social adjustment of mothers of mentally retarded girls (P< 0/01). Conclusion: From the results, we can come up with the point, that the social adjustment of mothers of mentally retarded girls is less than that of mothers of normal girls. سازگاری اجتماعی / دختران عقب‌مانده ذهنی / خانواده / مادر Social adjustment / Mentally retarded girls / Family / Mother 40 47 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-127&slc_lang=fa&sid=fa koohsali M., M.Sc معصومه كوهسالي E-mail: mkoohsali58@gmail.com 55003194753284600642 Yes Mirzamani S., M. Ph.D. سيد محمود ميرزماني 55003194753284600643 No Mohammadkhani P., Ph.D. پروانه محمدخاني 55003194753284600644 No Karimloo M., Ph.D. مسعود كريملو 55003194753284600645 No

fa تعیین اثربخشي نوروفيدبك بر عملكرد هوشي كودكان مبتلا به اختلال بيش‌فعالي/ نقص توجه Neurofeedback Specification Efficacy on Intelligent Performance of Attention Deficit / Hyperactivity Disorder عمومى General پژوهشی Original هدف: اين پژوهش به منظور بررسي اثربخشي روش نوروفيدبك و مقايسه آن با ريتالين و درمان تركيبي نوروفيدبك و ريتالين توأم در كاهش علائم اختلال بيش‌فعالي / كمبود توجه انجام شده، یعنی اثربخشی این روشهای درمانی را بر افزایش نمرات هوشی آزمودنیها مد نظر قرار داده است. روش بررسي: در این پژوهش شبه تجربي كه به شكل (Case series) انجام شد، تعداد 16 نفر آزمودنی مبتلا به اختلال بيش‌فعالي – كمبود توجه نوع مركب كه به صورت هدفمند انتخاب شده بودند، در 4 گروه مختلف به مدت 10 هفته تحت درمان با هر یك از سه رویكرد فوق قرارگرفتند. گروه چهارم هيچ درماني نگرفتند. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه درمان تركيبي نوروفيدبك و ريتالين در هر 4 آزمودني موجب افزايش هوشبهر شده است. درمان با ريتالين به تنهايي نيز در هر 4 آزمودني موجب افزايش نمرات هوشي گرديد، اما اين ميزان در برخي موارد خيلي قابل توجه نبود. روش درماني نوروفيدبك نيز در 3 نفر از آزمودنيها موجب افزايش نمره هوشبهر گرديد. در گروه چهارم تغييراتي حاصل نشد. نتيجه‌گيري: اثربخشی درمان تركیبی نوروفيدبك و ريتالين در افزایش نمرات كودكان مبتلا به اختلال بيش‌فعالي / نقص توجه در آزمون هوشی تجدید نظر شده وكسلر كودكان بیشتر از هريك از دو روش دیگر به تنهايي است. Objective: The purpose of this research was to compare the efficacy of Neurofeedback, Ritalin and Combined therapy in reducing ADHD symptoms. The efficacy of such methods measured by testing increasing intelligent scores of the participants. Materials & Methods: In this quase-experimental research, as case series, 16 participating children with mixed ADHD, that were selected as a purposeful manner, were treated into above approaches within four groups for ten weeks. The fourth group was not treated. Results: The findings shown that the increasing of Intelligence Quotient (IQ) was caused by the combined treatment of Neurofeedback and Ritalin in every four group participants. Treatment by Ritalin alone caused increasing the intelligent scores, but it in some cases it was not considerable. Treatment method of Neurofeedback also caused increasing the score of IQ in three group participants. There was no change in the fourth group. Conclusion: Efficacy of mixed therapy of Neurofeedback and Ritalin had increased the scores of children with ADHD in the intelligent as revised test of WISC-R shown in compare to the two other methods. نوروفیدبک / ریتالین / هوش / اختلال بيش‌فعالي – كمبود توجه / آزمون هوشبهر و كسلر Neurofeedback / Ritalin / Intelligence / Attention Deficit – Hyperactivity Disorder / Wechsler Intelligence Test 40 52 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-128&slc_lang=fa&sid=fa Yaghubi H., Ph.D. حميد يعقوبي E-mail: hyaghubi@yahoo.com 55003194753284600650 Yes Jazayeri A., Ph.D. عليرضا جزايري 55003194753284600651 No Khooshabi K., M.D. كتايون خوشابي 55003194753284600652 No Dolatshahi B., Ph.D. بهروز دولتشاهي 55003194753284600653 No Niknam Z., M.D. زهرا نيكنام 55003194753284600654 No

fa نقش تازه‌جويي و هيجان طلبي در سوء مصرف و وابستگي به مواد شبه افيوني The Role of Novelty and Sensation Seeking in Opioid Abuse and Dependence عمومى General پژوهشی Original هدف: از عوامل مؤثر در گرايش به سوء مصرف مواد، عوامل شخصيتي است. در اين ميان مؤلفه تازه‌جويي و هيجان‌طلبي (يكي از مؤلفه‌هاي مزاجي شخصيت) بطور بارزي با استعداد ابتلا به سوء مصرف مواد همراه است. هدف از پژوهش حاضر بررسي دقيق‌تر ارتباط بين سوء مصرف و وابستگي به مواد شبه افيوني با مؤلفه مزاجي تازه‌جويي مي‌باشد. روش بررسي: اين پژوهش به روش تحليلي مورد – شاهدي برروي يكصد نفر از مراجعين به دو مركز ترك اعتياد در شهر تهران كه بطور تصادفي انتخاب شده بودند انجام شد. گروه مورد برمبناي ملاكهاي تشخيصيDSM–IV–TR به سوء مصرف يا وابستگي به مواد شبه افيوني مبتلا بودند. گروه شاهد نيز از بين آن دسته از همراهان مراجعين كه مطابق همتاسازي با گروه مورد مشابهت داشتند و براساس ملاكهاي فوق، سابقه هيچگونه سوء مصرف و يا وابستگي به مواد را نداشتند، بطور تصادفي انتخاب شدند. در مورد همه آزمودنيها به ترتيب پرسشنامه ويژگيهاي دموگرافيك و مصاحبه نيمه ساختار يافته سوء مصرف يا وابستگي مواد برمبناي DSM–IV–TR و سپس پرسشنامه مقياس محرك خواهي «هيجان‌طلبي» زاكرمن اجرا گرديد. يافته‌ها: افراد مبتلا به سوء مصرف و وابستگي به مواد اپيوئيدي نسبت به گروه شاهد، ميانگين نمرات تازه‌جويي يا هيجان‌طلبي بالاتري را نشان مي‌دادند كه اين تفاوت معني دار بود (05/0 P<). بين سن شروع اولين سوء مصرف مواد و مؤلفه تازه‌جويي، همبستگي منفي و معني‌دار وجود داشت(05/0 P<). همچنين ارتباطي معني دار بين سابقه سوء مصرف مواد به شكل تزريقي با ميزان بالاتر مؤلفه تازه‌جويي مشاهده شد. نتيجه‌گيري: با توجه به رابطه بين سوء مصرف مواد و مؤلفه مزاجي تازه‌جويي و نيز قابليت سنجش اين مؤلفه با يك آزمون روانشناختي معتبر و قابل اجرا، به راحتي مي‌توان افراد پرخطر را در سنين نوجواني مشخص كرده و اقدامات پيشگيري اوليه را بطور مؤثرتري به اجرا گذاشت. Objective: Personality characteristics have an effective role in tendency toward substance abuse related disorders. Novelty seeking also has a specific role in vulnerability of substance abuse. The main aim of this study was the exact assessment of relationship between opioid abuse and / or dependence with in novelty seeking. Materials & Methods: This analytical and cross-sectional study was done on 100 subjects who referred to two drug abuse therapeutic centers in Tehran, Iran. Research samples considered of persons with opioid abuse and dependence based on DSM IV–TR diagnostic criteria. Control group considered persons without any substance related disorders. First, all of the subjects fulfilled demographic questionnaires and were interviewed by Semi structured Interview for Substance Related Disorders based on DSM IV–TR, and then Sensation Seeking Scale (Zuckermann) Questionnaire. Results: The mean score for novelty seeking in subjects with opioid abuse and dependence was higher than control group (15.31 against 9.89). Their diference was significant (P<0.05).There was a negative and significant relationship between the age of onset of substance abuse and novelty seeking (P<0/05). Also there was a significant relation between intravenous drug use and higher scores of novelty seeking. Conclusion: Regarding the relationship between substances related disorders and novelty seeking component, respecting the measurability of a reliable and practical psychological test, one can easily screen higher-risk factors in adolescents and perform a quicker primary prevention measures among such groups. سوء مصرف مواد / وابستگي به مواد / مواد شبه افيوني / مؤلفه مزاجي / تازه‌جويي / هيجان‌طلبي Substance abuse / Dependence / Opioids / Temperament / Novelty Seeking 53 57 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-129&slc_lang=fa&sid=fa Hadj Seyed Javadi A., M.D سيد عليرضا حاج سيد جوادي 55003194753284600655 No Mazinani, R., M.D. ربابه مزيناني E-mail: robabe_mazinani@yahoo.com 55003194753284600656 Yes Fadai F., M.D. فربد فدايي 55003194753284600657 No Dolatshahi B., Ph.D. بهروز دولتشاهي 55003194753284600658 No

fa كاركرد خانواده در بیماران دچار اختلال هویت جنسی Family Functioning in Patients with Gender Identity Disorder عمومى General پژوهشی Original هدف: اختلال هويت جنسي یك وضعیت نسبتاً نادر است كه در آن افراد، هویت جنسی خود را با آنچه ظاهر آنها نشان مي‌دهد نامتجانس احساس مي‌كنند. از عوامل مهم مرتبط با آن خانواده را بوده كه احتمالاً در سبب شناسي و در عين حال نگهداري آن مؤثر است. به اين ترتيب بررسي رابطه كاركرد خانواده با اين اختلال به خصوص در كشور ایران كه هدف اين مطالعه نيز مي‌باشد، مي‌تواند در بالا بردن كيفيت كمك به بيماران مبتلا مفيد واقع شود. روش بررسی: اين پژوهش به روش مقطعي مقايسه‌اي و از نوع مورد – شاهدی و با نمونه‌گيری در دسترس انجام شد كه در آن تعداد 37 نفر از مراجعه‌كنند‌گان به سازمان پزشكي قانوني كه تشخيص اختلال هويت جنسي، توسط كمیسیون روانپزشكی در آنها محرز شده بود، پرسش‌نامه‌هاي اطلاعات فردي و ابزار سنجش خانواده كه ابزاري براي بررسي كاركرد خانواده است را تكميل نمودند(گروه نمونه) و با روش همسان سازي 37 نفر از افراد در دسترس كه با ارزیابی روانپزشك فاقد هرگونه اختلال روانپزشكي بودند نيز به عنوان گروه مقایسه پرسش‌نامه‌ها را تكميل نمودند. داده‌ها با استفاده از آزمون تي برای گروه‌های مستقل مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. یافته‌ها: نتايج نشان داد كه «كاركرد خانواده»(034/0=P) و همچنين ابعاد كاركردي «آميختگي عاطفي» (03/0=P)، «كنترل رفتار»(021/0=P) و «پاسخگويي عاطفي»(009/0=P) در گروه نمونه نسبت به گروه مقایسه داراي اختلال معنادار و از كارايي پايين‌تري برخوردار بود، در حالي كه اين تفاوت در مورد ابعاد كاركردي «نقش‌ها»(15/0=P)، «حل مسئله» (16/0=P) و "ارتباط" (066/0=P) به طور معنادار به چشم نمي‌خورد. نتیجه گیری: با توجه به يافته‌هاي پژوهش وجود اختلال هويت جنسي در افرادي كه دچار مسائل و مشكلات عاطفي، احساسي و هيجاني بيشتري در خانواده هستند محتمل‌تر و كمك گسترده به اين افراد از طريق مداخلات خانوادگي مي‌تواند مؤثر واقع شود. همچنين آگاهي دادن به خانواده‌ها در مورد نيازهاي عاطفي و تربيتي فرزندان، احتمال بروز اين اختلال را كاهش مي‌دهد. Objective: Gender Identity Disorder is a rare condition in which individuals experience their gender identity as being incongruous with their phenotype. An important factor related with this disorder is family, which plays a role in etiology and maintenance of the disorder. Finding the relationship between family functioning and Gender Identity Disorder (GID), can be useful for enhancement of the interventions program, to help the patients and evaluation of this relationship is aim of this study. Materials & Methods: This study was a cross – sectional and case-control research. In this study 37 individuals who have been reffered to Iran Forensic Medicine Organization with Gender Identity Disorder (GID) diagnosed by pschiatric commision filled demographic questionnaire and Family Assessment Device. Matching the control variable (sex, age, and education), 37 available individuals who have no psychiatric problem were selected in control group and filled the device. Data was analized using by T- test for independent groups. Results: Results showed that "family functioning" (p=0.034) and some functional demensions including "Affective involvement "(p=0.03)," Control of behavior "(p=0.021) and "Affective responsibility"(p=0.009) in Gender Identity Disorder (GID) group in comparison with control group were more unsuficient. But there is no significant diffrence in "Roles"(p=0.15), "Problem Solving"(p=0.16) and "Communication"(p=0.066) between two groups. Conclusion: In regard to findings of this study, programs through the family intervention can be useful for Gender Identity Disorder (GID) patients. In other hand by viewing these factors planing some programs for prevention and treatment of Gender Identity Disorder (GID) is suggested. اختلال هويت جنسي / كاركرد خانواده / آميختگي عاطفي / كنترل رفتار / پاسخگويي عاطفي / نقش‌ها / حل مسئله / ارتباط Gender Identity Disorder / Family Functioning / Affective Involvement / Behavior Control / Affective Responsibility / Roles / Problem Solving / Communication 58 63 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-130&slc_lang=fa&sid=fa Rezaei O., M.D. اميد رضايي E-mail: dr.rezaei@uswr.ac.ir 55003194753284600659 Yes Saberi S.D., M.D. سيد مهدي صابري 55003194753284600660 No Shahmoradi H., B.Sc. حسين شاهمرادي 55003194753284600661 No Malek Khosravi Gh., M.Se. غفار ملك خسروي 55003194753284600662 No

fa فرسودگي شغلي و عوامل مرتبط با آن در كارمندان بيمارستان روانپزشكی رازي Burnout and It’s Effective Factors Among the Personnel of Razi Psychiatric Hospital عمومى General پژوهشی Original هدف: هدف اين مطالعه بررسی ميزان فرسودگی شغلی و ابعاد مختلف آن در كاركنان درمانی و اداري بيمارستان روانپزشكی رازي تهران و ارتباط آن با متغيرهای جمعيت شناختی و ساير عوامل مرتبط بود. روش بررسي: اين مطالعه يك پژوهش تحليلي مقطعي بود. بر اساس نمونه‌گيري طبقه‌اي- تصادفي، تعداد 250 نفر به عنوان حجم نمونه نهايي متناسب با تعداد كارمندان واحدها انتخاب شدند. به علت عدم همكاري و نقص در تكميل اطلاعات، مطالعه نهايي بر روي 198 نفر انجام گرفت. براي تمام افراد پرسشنامه فرسودگی شغلی مازلاخ و پرسشنامه‌ جمعيت شناختی تكميل شد. يافته‌ها: ميانگين نمره فرسودگي شغلي در كل جمعيت مورد مطالعه 06/29 و در حد خفيف بود. فرسودگي شغلي در كاركنان درماني به نسبت اداري، نمره بالاتري را به خود اختصاص داده بود و اين اختلاف از نظر آماري معني‌دار بود. اختلاف بين ميانگين نمره مازلاخ بين كارمندان درماني و اداري بيمارستان در زمينه‌هاي خستگي هيجاني و احساس كفايت شخصي از نظر آماري معني‌دار بود، ولي در زمينه مسخ شخصيت ارتباط معني‌داري وجود نداشت. فرسودگي شغلي با جنسيت و ساعات كار كارمندان در هفته، داراي ارتباط معني‌دار ولي با سن كارمندان و وضعيت تأهل و ميزان متوسط درآمد ماهيانه آنها فاقد ارتباط معني‌دار بود. نتيجه‌گيري: فرسودگي شغلي (هرچند خفيف) به نحو قابل ملاحظه‌اي در كاركنان مركز روانپزشكي رازي وجود دارد. اين وضعيت شكل جدي تري در كاركنان درماني بيمارستان دارد. اميدواريم نتايج به دست آمده از اين مطالعه بتواند براي برنامه‌ريزي بهتر در استفاده از نيروهاي تخصصي و ارائه خدمات بهتر به بيماران روانپزشكي مفيد باشد. Objective: The purpose of this research was to evaluate the effect of burnout factors among the Personnel of therapeutic ward and bureaucrat ward in Razi psychiatric hospital. Evaluation of relationship between burnout and demographic factors of personnel, were another purpose of this study. Materials and Methods: In this cross-sectional and analytical study 250 personnel were selected through a multi clustral sampling. Due to non cooperation of some personnel, final analysis was performed on 198 questioners with Maslach and demographic questionnaires. Results: The mean Maslach score was 29/06 with mild burnout. This score in the personnel of therapeutic ward was greater than the personnel of bureaucrat and their difference, were significant (P = 0/007). There was a significant correlation between the mean emotional exhaustion and feelings of personal accomplishment scores in two groups (P < 0/05) and no relation with the mean of depersonalization score (P = 0/1). There was no significant relation between marital status and earning from this profession and burnout (P> 0/05) but there was a significant correlation between sex in all of personnel (P = 0/04) and weekly hours of work related to burnout in personnel of therapeutic ward (P = 0/003). Conclusions: There is a least level of burnout seen in the personnel of therapeutic group. We hope these results will be useful in strategic programs in psychiatry fields. Keywords: Burnout / Personnel of Therapeutic Ward / Personnel of Bureaucrat Ward / Razi Psychiatric Hospital فرسودگي شغلي/ كاركنان درمانی/ كاركنان اداري/ بيمارستان روانپزشکی رازي / پرسشنامه مازلاخ 64 70 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-131&slc_lang=fa&sid=fa Mirabzadeh A., M.D. آرش ميراب زاده E-mail: arashmirabzadeh@uswr.ac.ir 55003194753284600663 Yes Irani Sh., M.D. شهرام ايراني 55003194753284600664 No Samiei M., M.D. مرسده سميعي 55003194753284600665 No Feizzadeh G., M.D. گلناز فيض زاده 55003194753284600666 No

fa بررسی نقش آموزش مهارت‌های ارتباطی و حل مسئله اجتماعي بر عزت نفس و هوشبهر دانش‌آموزان The Role of Communication Skills and Social Problem Solving Training on Self- Esteem and IQ in Third Grade Students عمومى General پژوهشی Original هدف: هدف از این پژوهش بررسی نقش آموزش مهارتهای ارتباطی و حل مسئله اجتماعی بر عزت نفس و هوشبهر دانش‌آموزان مقطع سوم دبستان است. روش بررسي: برای انجام این مطالعه، روش تجربی پیش‌آزمون- پس‌آزمون انتخاب شد. چهل و هشت دانش‌آموز سوم ابتدایی به طور تصادفی به دو گروه مورد و شاهد تقسیم شدند. گروه مورد طی برنامه مهارتهای ارتباطی و حل مسئله به مدت 15 جلسه تحت آموزش قرار گرفتند. برای جمع آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های هوش‌آزماي بازنگری شده وكسلر كودكان و اعتمادبه نفس پاپ و مك‌هیل استفاده گردید. در تحلیل داده‌ها، آزمون‌ تی به كار گرفته شد. يافته‌ها: تحلیل‌آماری پیش‌آزمون و پس‌آزمون نشان داد كه آموزش به طور معني‌داری نمرات هوش را در میان گروه مورد بهبود بخشیده است (05/0 P<). تحلیل‌ آماری همچنین از بهبود معنی‌دار اعتماد به نفس در این گروه حكایت داشت. نتيجه‌گيري: يافته‌ها، بيانگر نقش و اثر مثبت آموزش مهارت‌هاي ارتباطي و حل مسئله اجتماعي بر اعتماد به نفس و هوشبهر مي‌باشد. Objective: The purpose of this study is to evaluate the role of communication skills and social problem solving training on self- esteem and Intelligence Quotient (IQ), in third grade students. Materials & Methods: A pre test and post test experimental design were chosen in this study. Forty eight, third grade students were randomly selected and divided into case and control groups. The intervention group was trained through a communication and social problem solving skills program for 15 sessions. The WISC-R and Pope and McHale self-esteem questionnaire were used obtaining for data collection. T-test was utilized for data analysis. Results: The statistical analysis of the pretest and post-test scores revealed that the training did significantly improve IQ and self-esteem scores among the case study group (P< 0/05). Conclusion: The finding indicates a positive relationship between communication and social problem solving skills with self esteem and IQ. 71 76 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-132&slc_lang=fa&sid=fa Mahmoudi Rad M., M.D. مريم محمودي راد E-mail: mahmoudi@uswr.ac.ir 55003194753284600674 Yes Arasteh H.R., Ph.D. حميدرضا آراسته 55003194753284600675 No Afghah S., M.D. سوسن افقه 55003194753284600676 No Barati F., M.Sc. فريد براتي سده 55003194753284600677 No

fa بررسي تأثير خدمات روانپرستاري مراقبت در منزل بر وضعيت رواني بيماران اسكيزوفرنيك Effectiveness of Psychiatric Nursing Home Care Services for Psychiatric Status in Schizophrenics عمومى General پژوهشی Original هدف: افزايش هزينه‌هاي بستري در بيمارستان، دوري از خانواده و خطر ابتلا به عفونتهاي بيمارستاني منجر گرديده است تا روز به روز خدمات مراقبت در منزل مورد استقبال بيشتري قرارگيرد. از طرفي در بيماريهاي روانی طولانی مدت از جمله اسكیزوفرنیا به دليل اينكه بهبودي در آينده نزديك متصور نمي‌باشد لذا ادامه مراقبت‌ها بايد در منزل انجام پذيرد. هدف این پژوهش بررسي تأثير مراقبت در منزل بر وضعيت رواني بيماران اسكيزوفرنيك با سیر طولانی مدت بود. روش بررسي: اين پژوهش از نوع تجربي بوده است كه در آن 48 نفرمددجوي اسكیزوفرنیك بطور تصادفي در دو گروه آزمون وكنترل جاي گرفتند(هر گروه 24 نفر). مداخله پژوهش براي گروه آزمون پس از ترخيص از بيمارستان شامل مراقبت‌هاي پرستاري در منزل بود و براي گروه كنترل اين مداخله انجام نگرديد و روش جاري شامل مراجعه مددجو به درمانگاه رواني جهت ادامه درمانها انجام شد. دو گروه برای بررسی وضعيت رواني در هنگام بستری، هنگام ترخیص و سه ماه پس از ترخیص با پرسشنامه دموگرافيك و مقياس مختصر روانپزشكيBPRS مقايسه شدند. براي تجزيه تحليل داده‌ها از جداول توزيع فراواني مطلق و نسبي و همچنين براي بررسي روابط بين متغيرها از آزمون آماري تي مستقل و آزمون مجذور كاي در سطح معني‌داري 95 درصد استفاده گرديد. يافته‌ها: نتايج نشان داد كه وضعیت روانی مددجویانیكه خدمات مراقبت در منزل دریافت مي‌كردند بهتر از گروهی بود كه این مراقبت را دریافت ننمودند و این تفاوت از نظر آماری معني‌دار بود (007/0 = P). نتیجه‌گیری: خدمات مراقبت پرستاری در منزل برای بیماران مبتلا به اسكیزوفرنیا مؤثر مي‌باشد و مي‌تواند به بهبود وضعیت روانی آنها منجر گردد. Objective: Increasing cost of hospitalization, family separation and superimposed due to home care attention are considered in schizophrenic patients. Recovery of chronic disease in schizophrenic not predictable for the time in future care nursing services, purpose of this study is determination of home care service effectiveness for care of for schizophrenic patients. Materials & Methods: In this experimental study 48 schizophrenic patients were selected and divided two groups as a random allocation (24 patients in intervention group and 24 patients in control group). For intervention group, psychiatric home care services after discharge were done every 15 days for 3 months. For control group routine predetermined date for next visit was done. Both groups assessed and compared for their psychiatric situation by using Brief Psychiatric Rating Scale (BPRS). Results: Findings showed, rate of BPRS in the discharge time, and after 3 month follow up in interventional group was better than control group. This different was found to be significant (P = 0/007). Conclusion: A home care service is effective for schizophrenic’s psychiatric situation. Nursing care may be continued after their hospital discharge at the home. اسكيزوفرنيا / پرستاري / مراقبت در منزل / عود Schizophrenia / Nursing / Home care / Relapse 77 81 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-133&slc_lang=fa&sid=fa Fallahi Khoshknab M., Ph.D مسعود فلاحي خشكناب E-mail: msflir@yahoo.com 55003194753284600671 Yes

fa مختصات روانسنجي پرسشنامه افسردگي بك -2 در يك نمونه بزرگ مبتلايان به اختلال افسردگي اساسي Psychometric Characteristics of Beck Depression Inventory – II in Patients with Major Depressive Disorder عمومى General پژوهشی Original هدف: مطالعه حاضر به گزارش مختصات روانسنجي پرسشنامه افسردگي بك – 2 در ايران اختصاص دارد. روش بررسي: در يك مطالعه توصيفي كاربردي از نوع روانسنجي و اعتباريابي آزمون، 354 تن از افرادي كه تشخيص افسردگي اساسي را دريافت داشته و در زمان مطالعه در دوره بهبودي نسبي به سر مي‌بردند، با انتخاب هدفمند، به منظور تعيين درجه افسردگي و سنجش اثرات كارآزمايي‌هاي باليني مورد ارزيابي قرار گرفتند. اين آزمودني‌ها از طريق يك فراخوان عمومي از مراكز روانشناسي و رواندرماني و معرفي به مراكز اجراي طرح، پس از شركت در مصاحبه باليني ساختار يافته براي اختلالات DSM-IV و با رعايت ملاك‌هاي ورود و خروج مطالعه در طرح پژوهش قرار گرفتند. علاوه بر انجام مصاحبه باليني، آزمودني‌ها به پرسشنامه افسردگي بك-2 و مقياس افسردگي پرسشنامه نشانگان مختصر پاسخ دادند. اين مقاله اختصاص به گزارش نتايج مربوط به اجراي پرسشنامه افسردگي بك – II دارد. يافته‌ها: ‌نتايج حاصل از تحليل عاملي، سنجش اعتبار و روايي پرسشنامه افسردگي بك-2 حكايت از كارآيي آن داشت. نتيجه گيري: پرسشنامه افسردگي بك – II در مسير آزمون مختصات روانسنجي نشان داد كه به طور پايايي براي تشخيص و سنجش شدت افسردگي قبل و بعد از درمان و در دفعات متعدد كاربرد دارد. نتايج تحليل عاملي و سنجش روايي كه در اين مطالعه حاصل شد حكايت از تناسب آن براي ارزشيابي نتايج هر نوع كارآزمايي باليني دارد. بويژه كه مي‌توان با توجه به عوامل سه گانه افسردگي مشخص كرد كه تغييرات در چه ابعادي رخ مي‌دهد. Object: Current study reports psychometrics characteristic of Beck Depression Inventory-II. Materials & Method: Three hundreds fifty four recovered depressed patients were assessed to determine the severity of depression and also the effect of randomized clinical trail. These subjects were recruited though community advertisement and clinical practices settings of psychiatrists and psychotherapists. After obtaining interviews, to evaluate the history of the primary problems (Past Major Depressive Disorder) and other exclude, include consideration criteria; Beck Depression Inventory –II and Brief Symptom Inventory (Depression scale) were conducted. This article report data related to Beck Depression Inventory. Results: Results of the factor analysis, reliability and validity showed application of the Inventory in clinical setting. Conclusion: Psychometric characteristics of Beck Depression Inventory –II, reflects a robust diagnostic and results in related to severity of depression before and after treatment for several times. Evidence of the Beck Depression Inventory – II factorial validity, showed the marvellousness of assessing any kind of such clinical trial. Particularity with considering the three factors of depression, it would be possible to determine the dimensions of such respective changes. مختصات روانسنجي / پرسشنامه افسردگي بك –II / افسردگي اساسي 82 0 http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-134&slc_lang=fa&sid=fa Dabson K.S., Ph.D. كيت استفان دابسون 55003194753284600672 No Mohammadkhani P., Ph.D. پروانه محمدخاني E-mail: parmohamir@yahoo.com 55003194753284600673 Yes