هدف: بنابر پژوهشهای انجام شده در زمينه علل گرايش افراد به مصرف و سوءمصرف مواد مخدر، اين پژوهش بر آن است تا افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد مخدر را با توجه به متغيرهای خانوادگی و فردی مورد بررسی قرار دهد.
روش بررسی: اين مطالعه بر روی 716 نفر از افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد مخدر در 11 شهرستان استان فارس انجام شد. ابزارهای پژوهش عبارت بودند از: 1- آزمون کانون کنترل راتر2- پرسشنامه سبکهای دلبستگي3-پرسشنامه پيوند والديني4-مقياس تابآوری کونور و ديويدسون5-پرسشنامه مهارتهای مقابلهای وينتراب 6-پرسشنامه عزت نفس کوپر اسميت
يافته ها: تمامی متغيرها بين گروه سالم و گروههای مصرف کننده و سوء مصرف کننده تفاوت معنی دار داشتند. بدين صورت که در متغيرهای تاب آوری، اعتماد به نفس، مهارتهای مسئله مدار، مراقبت و سبک دلبستگی ايمن، نمرات گروه سالم بالاتر از نمرات گروههای مصرف کننده و سوء مصرف کننده بود. اما در متغير محافظت بيش ازحد، سبک دلبستگی دوسوگرا، کانون کنترل (نمره بالا به معنی کانون کنترل بيرونی)، تطابق هيجان مدار و تطابق کمتر مفيد و غير موثر نمرات گروه سالم کمتر از گروههای مصرف کننده و سوء مصرف کننده بود. مقايسه گروههای مصرف کننده و سوء مصرف کننده نشان داد که در متغيرهای تاب آوری، دوسوگرايی، مهارتهای مشکل مدار، و کمتر مفيد و غير موثر گروههای مصرف کننده و سوء مصرف کننده با يکديگر تفاوت معنی دار داشتند. اما در متغيرهای مراقبت، محافظت بيش ازحد و سبک دلبستگی ايمن، اعتماد به نفس، کانون کنترل، و تطابق هيجان مدار تفاوت بين دو گروه معنی دار نبود.
نتيجه گيری: بر اساس يافتههای پژوهش حاضر، جهت افزايش تاب آوری در برابر سوء مصرف مواد مخدر، لازم است تا مداخلات پيشگيرانه در سالهای اوليه عمر کودک از طريق آموزش والدين در زمينه مراقبت و محافظت کافی، و تلاش برای شکل دهی سبک دلبستگی ايمن، راهبردهای ايجاد اعتماد به نفس، کانون کنترل درونی و بکارگيری مهارت تطابقی مشکل مدار متمرکز باشند. اين يافته ها همچنين تلويحاتی را برای مداخلات روانشناختی ارائه میدهد.
محمدی Mohammadi M. (Ph.D.), جزايری Jazayeri A. (Ph.D.), رفيعی Rafiei H. (M.D.), جوکار Jokar B. (Ph.D.), پورشهباز Pourshahbaz A. (Ph.D.), بررسی متغيرهای خانوادگی و فردی در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد Quarterly Journal of Rehabilitation, 1384; 6 (1) :31-36 URL http://www.jrehabilitation.com/browse.php?a_code=A-10-1-96&slc_lang=fa&sid=1
محمدی مسعود، جزايری عليرضا، رفيعی اميرحسين، جوکار بهرام، پورشهباز عباس، بررسی متغيرهای خانوادگی و فردی در افراد در معرض خطر سوء مصرف مواد فصلنامه علمی پژوهشی توانبخشی، 1384; 6 (1) :31-36