هدف: ناشنوايی شايعترين نقص حسی عصبی درانسان است و از هر هزارکودک يک کودک با ناشنوايی عميق تا شديد بدنيا می‌آيند. مطالعات فراوانی نشان داده‌اند ناشنوايی در 50 درصد موارد علل ژنتيکی و در 50 درصد باقيمانده علل محيطی و ناشناخته دارد. در اين تحقيق، هدف بررسی علل ناشنوايی در خانواده‌های مورد مطالعه بود تا راهکارهای مناسب جهت تشخيص و پيشگيری ارايه شود.

روش بررسی: پرسشنامه‌ها در مدارس و کانون‌های ناشنوايان و مجتمع‌های بهزيستی استان‌های قم و مرکزی توزيع و پس از تکميل جمع آوری شد. اطلاعاتی چون سن، جنس، وضعيت شنوايی کليه افراد خانواده و بستگان، نوع ازدوا ج والدين، علت شناسی (ژنتيکی، محيطی) جمع آوری و با استفاده از نرم افزار SPSS اطلاعات بررسی شدند.

يافته‌ها: 354 پرسشنامه حاوی اطلاعات کامل از خانواده‌های ناشنوا دار جمع آوری گرديد ميانگين سنی افراد ناشنوايی مورد (Proband) 1/8 ± 1/16 سال بود. 4/48 و 6/51 درصد ناشنوايان به ترتيب دختر و پسر بودند. 3/59 درصد والدين دارای نسبت فاميلی، 7/36 درصد غريبه و 4 درصد نسبت خود را معلوم نکرده بودند. ميانگين تعداد ناشنوا در خانواده‌ها 4/1± 8/1 است. با بررسی پرسشنامه‌های تکميل شده و شجره نامه‌ها، در 9/70 درصد موارد عامل ژنتيکی و در9 درصد موارد عامل محيطی و در1/20 درصد عاملی برای ناشنوايی شناخته نشد.

نتيجه‌گيری: عامل ژنتيکی با الگوی توارثی اتوزوم مغلوب شايعترين عامل ناشنوايی است و اين بخاطر ميزان بالای ازدواج فاميلی است که باعث شده سهم علل ژنتيکی در اين جمعيت از 50 درصد بيشتر شود. تعدد فرزندان عامل ديگر افزايش تعداد ناشنوايان در خانواده‌هايی است که زمينه ژنتيکی ناشنوايی دارند. عامل محيطی و ناشناخته بعد از عامل ژنتيکی قرار دارد. با منع ازدواج‌های فاميلی، آموزش بهداشت، کنترل تعداد فرزندان و همينطور مشاوره ژنتيک بويژه برای خانواده‌های در معرض خطر می‌توان قدم‌های مهمی در زمينه کاهش تعداد ناشنوايان برداشت.