هدف: ترکيبات زيادی را می توان نام برد که برای سلولهای عصبی دارای نقش محافظتی هستند. يکی از اين مواد ملاتونين است که به عنوان يک آنتی اکسيدان قوی و جمع کننده راديکالهای آزاد مطرح میباشد.هدف اين مطالعه بررسی تأثير ملاتونين بر (کورتکس) کورتکس حسی- حرکتی مغز موش بعد از ايجاد ضايعه مغزی با استفاده از شوک سرمايی بود.
روش بررسی: به منظور دستيابی به اين هدف، در يک مطالعه مداخلهای و تجربی ملاتونين با دوزهای mg/kg 100 و 50، 5، 1 به صورت داخل صفاقی به موشهايی گروههای آزمون از کل موشهايی که بطور تصادفی به 8 گروه تقسيم شده بودند و در ناحيه آهيانه (پاريتال) مغز آنها با استفاده از شوک سرمايی ضايعه ايجاد شده بود تزريق شد. تزريق در سه نوبت (5/0 ساعت قبل، 24 ساعت و 48 ساعت بعد از ايجاد ضايعه) انجام شد.72 ساعت بعد از ايجاد ضايعه، مغز موشها برداشته شد و برشهايی به منظور مطالعه با ميکروسکوپ نوری تهيه و پس از رنگ آميزی کرزيل ويوله، مطالعات ايمونوهيستوشيميايی به منظور بررسی آنتی بادیهای Bax و Survivin در مقاطع بافتی انجام و نهايتاً سلولهای زنده در قشر مغز اين موشها شمارش شد.
يافتهها: نتايج حاصله نشان داد که شوک سرمايی به شکل معنیداری باعث کاهش تعداد سلولهای زنده شده است. تجويز ملاتونين بعد از ايجاد ضايعه در گروههای مورد مطالعه باعث افزايش تعداد سلولهای زنده شد. افزايش تعداد اين سلولها در گروههايی که ملاتونين را با دوزهای پايين (mg/kg 1و5 ) دريافت کردند نسبت به گروه کنترل معنیدار نبوده، ولی در گروهی که ملاتونين را با دوزبالا دريافت کردند (mg/kg 50)، افزايش تعداد سلولها نسبت به گروه کنترل معنیدار بود (05/0 P <). دوز mg/kg 100 سمی بود. بررسیهای ايمونوهيستوشيمی نشان دادکه مسيرهای مختلف مرگ سلولی (نکروز وآپوپتوز) به دنبال شوک سرمايی ايجاد گرديده است.
نتيجهگيری: تجويز ملاتونين با دوز مناسب می تواند سبب کاهش آسيب ناحيه قشری در مغز موشهايی که بااستفاده از شوک سرمايی دچار ضايعه مغزی شده اند، گردد و به اين ترتيب باعث کاهش مرگ سلولها بعد از ايجاد ضايعه گردد.
جانزاده نرگس، موحدين منصوره، الطريحی محمد تقی، بررسی تأثير آنتی اکسيدان ملاتونين بر شکنجهای حسی- حرکتی مغز موش بعد از القاء ادم مغزی فصلنامه علمی پژوهشی توانبخشی، 1386; 8 (1) :0-0