هدف: با توجه به اينکه دانش‌آموزان کم‌شنوا از کنش‌ها و توانش‌های کاربردی کمتری برخوردارند، لذا پژوهش حاضر به مقايسه اين جنبه‌های کاربردشناسی زبان در دانش‌آموزان مدارس باغچه‌بان با دانش‌آموزان شنوای مدارس شهر تهران می‌پردازد.

روش بررسی: تعداد 70 دانش‌آموز کم‌شنوای دختر و پسر با افت شنوايی شديد (90 - 70 دسی‌بل) با ميانگين معدل تحصيلی 18 - 15 در پايه‌های تحصيلی اول دبيرستان تا پيش‌دانشگاهی با نمونه‌گيری هدفمند انتخاب شدند. سپس اين دانش‌آموزان، با 70 دانش‌آموز شنوای همگن از نظر جنس، پايه تحصيلی، نوع رشته تحصيلی و محله زندگی که بر اساس جورکردن انتخاب شده بودند مقايسه شدند. روش پژوهش مقايسه‌ای از نوع مقطعی بوده است. ابزار پژوهش عبارتند از : پرسشنامه و آزمون کنش‌هاو توانش‌های کاربردی (شامل: درک و بيان استعاره - درک و بيان ضرب‌المثل - درک کنش گفتارهای غيرمستقيم - درک استنباط معنی - انتخاب بهترين عنوان و درک جملات طنزآميز). جهت تجزيه و تحليل داده‌ها از آزمون‌های کروسکال واليس، من ويتنی يو، آزمون تی و تی زوجی استفاده شد.

يافته‌ها: يافته‌های پژوهش نشان داد که بين ميانگين نمره کل کنش‌ها و توانش‌های کاربردی زبان در دو گروه کم‌شنوا و شنوا تفاوت معنی‌داری وجود دارد(05/0 P <). همچنين بين ميانگين نمره کل کنش‌ها و توانش‌های کاربردی زبان در گروه کم‌شنوا بين پايه‌های تحصيلی اول دبيرستان تا پيش‌دانشگاهی تفاوت معنی‌داری وجود دارد (05/0 P <). در صورتی که بين ميانگين نمره کل کنش‌ها و توانش‌های کاربردی زبان در گروه شنوا بين پايه‌های تحصيلی اول دبيرستان تا پيش‌دانشگاهی تفاوت معنی‌دار نيست (05/0 P <).

نتيجه‌گيری: دانش‌آموزان کم‌شنوا نسبت به دانش‌آموزان شنوا توانش‌های کاربردی زبان را کمتر درک می‌کنند. همچنين در بافتها و موقعيت‌های مختلف قادر به استفاده مناسب از آن‌ها نيستند.