هدف: سالمندان اغلب از اختلال خواب رنج می برند و طب فشاری سنتی چينی يکی از تکنيکهای غير تهاجمی است که از طريق ماساژ نقاط فشاری سبب تعادل انرژی در بدن و ارتقاء راحتی و سلامتی می‌شود. هدف اين مطالعه بررسی تأثير ماساژ نقاط فشاری بر کيفيت خواب سالمندان دارای اختلال خواب است.

روش بررسی: در اين مطالعه نيمه تجربی که به‌صورت کارآزمايی بالينی يک سوکور انجام گرفت، از پرسشنامه شاخص کيفيت خواب پيتزبرگ (PSQI) جهت غربال و انتخاب نمونه‌های دچار مشکل خواب استفاده شد. نمونه‌ها به روش نمونه گيری مبتنی بر هدف انتخاب و به روش تصادفی تعادلی در سه گروه نقاط حقيقی طب فشاری، گروه نقاط غير حقيقی و گروه کنترل قرار گرفتند. درهرسه گروه تعداد نمونه‌ها 30 نفر و به نسبت مساوی از هر دو جنس بودند. ماساژ نقاط مورد نظر در گروه نقاط حقيقی طب فشاری و گروه نقاط غير حقيقی به‌طور يکسان 15 دقيقه، سه روز در هفته و به مدت چهار هفته و در مورد گروه کنترل تنها ارتباط کلامی صورت گرفت. در پايان مداخله 77 نفر از نمونه‌ها پرسشنامه را تکميل نمودند. برای تجزيه و تحليل داده‌ها از آزمونهای تحليل واريانس، تحليل کوواريانس، تحليل واريانس با اندازه‌گيری‌های مکرر وکروسکال واليس استفاده گرديد.

يافته ها: بر اساس نتايج تحليل داده ها، بعد از مداخله اختلاف عمده‌ای در نمرات مقياس‌های فرعی کيفيت خواب ذهنی (025/0=P)، مدت‌زمان خواب واقعی(012/0=P)، کفايت خواب (022/0=P)، اختلالات خواب(025/0=P)، عملکرد روزانه (033/0=P)، خواب نهفته (001/0P<) و ميانگين نمره کل شاخص کيفيت خواب پيتز برگ (001/0P<) بين سه گروه نقاط حقيقی طب فشاری، گروه نقاط غير حقيقی و گروه کنترل وجود داشت. در ادامه آزمون تعقيبی اختلاف عمده‌ای را از نظر مقياسهای فرعی و نمره کل شاخص کيفيت خواب پيتزبرگ بين گروه نقاط حقيقی و گروه کنترل نشان داد (05/0>p). درحالی‌که بين گروه نقاط حقيقی و گروه نقاط غير حقيقی تنها از نظر خواب نهفته (006/0=P) و نمره کل شاخص کيفيت خواب پيتز برگ (021/0=P) اختلاف معنی دار وجود داشت. داده‌های حاصل از برگه ثبت روزانه خواب بهبود معنی دار کيفيت خواب و کاهش تعداد بيداری شبانه را طی مداخله نشان داد(001/0P<).

نتيجه‌گيری: اين مطالعه تأثير طب فشاری بر بهبود کيفيت خواب سالمندان را مورد تأييد قرار داده و طب فشاری سنتی چينی را به عنوان يک روش درمان غير دارويی برای سالمندان دچار اختلال خواب پيشنهاد می‌نمايد.