هدف: اگرچه تحقيقات بسياری نشان داده که وسايل کمک‌بينايی بر افزايش ديد افراد کم‌بينا مؤثر است، ولی برخی از افراد عليرغم اين تأثير مثبت به دلايل مختلف از اين وسايل استفاده نمی‌کنند. لذا اين پژوهش با هدف بررسی ميزان استفاده از وسايل کمک‌بينايی در زندگی روزمره اين افراد انجام شد.

روش بررسی: در اين پژوهش توصيفی که در دو کلينيک صبا و خرانه (وابسته به دانشگاه علوم بهزيستی و توانبخشی و بهزيستی استان تهران) انجام شد، تعداد 50 نفر از افراد کم‌بينا از بين مراجعه کنندگان اين دو مرکز طی سالهای 84 و 85 ، که واجد شرايط لازم بودند، به صورت در دسترس انتخاب شدند. پس از انجام معاينات بينايی سنجی، پرسشنامه اول که در آن سئوالاتی راجع به وضعيت انجام کارهای روزمره وابسته به بينايی قرارداشت، با پرسش از فرد تکميل ‌شده و سپس وسيله مورد نياز تجويز و از وی خواسته می‌شد تا بعد از حداقل سه ماه مجدداً مراجعه کند که در اين مرتبه پرسشنامه دوم که حاوی سئوالاتی مبنی بر تغيير وضعيت کارهای چشمی با توجه به استفاده از وسيله مذکور بود از وی پرسيده می‌شد. مقايسه پاسخهای فرد به اين دو پرسشنامه، مبنای ميزان استفاده از وسيله با توجه به تأثير آن در کارهای چشمی بود. داده‌های حاصل با استفاده از آزمونهای آماری ضريب همبستگی اسپيرمن، کای اسکوئر و ويلکاکسون مورد تحليل قرار گرفت.

يافته‌ها: ضريب همبستگی اسپيرمن بين ميزان استفاده از وسايل کمک‌بينايی نزديک‌بينی «مطالعه» و مدت و دفعات انجام مطالعه به ترتيب 491/0 و 520/0 با مقادير احتمال 003/0=P و 002/0=P و نشان از وجود ارتباط معنی‌دار و افزايشی بود. تفاوت معنی‌داری بين ميانگين ميزان تردد و شناسايی محيط و اشيا «دوربيني»‌ در قبل و بعد از استفاده از وسيله کمک‌بينايی دور وجود داشت (002/0=P). همچنين ضريب همبستگی اسپيرمن بين ميزان استفاده از وسيله کمک‌بينايی و ميزان تردد و شناسايی 499/0 و بيانگر رابطه مثبت بود. بين ميزان استفاده از وسيله کمک‌بينايی پس از تجويز و تحصيلات افراد نيز رابطه معنی‌داری به‌دست آمد (011/0=P). 54 درصد از گيرندگان وسايل کمک بينايی از به کاربردن آن در انظار ديگران اجتناب می‌کردند.

نتيجه‌گيری: عليرغم تأثير مسلم وسايل کمک‌بينايی در افزايش بينايی افراد کم‌بينا و کيفيت زندگی آنان، دلايل مختلف، تعداد قابل توجهی از اين افراد از استفاده از آنها طفره رفته و يا کمتر استفاده می‌کنند.