هدف: اين مطالعه به منظور تهيه آزمونی جهت بررسی تأثير شکل و جايگاه نويسه بر خطاهای هجی کردن و تعيين روايی و اعتبار آن در پايه اول ا بتدايی انجام شد.

  روش بررسی: اين مطالعه به روش توصيفی و مقطعی و از نوع ابزارسازی و اعتبارسنجی می‌باشد. جمعيت مورد مطالعه دانش‌آ‌موزان کلاس اول ابتدايی (دو کلاس از مدرسه‌‌ دخترانه و دو کلاس از مدرسه‌ پسرانه) از منطقه 8 آموزش و پرورش شهر تهران بودند که به روش غير تصادفی و ساده انتخاب شدند.

  ابتدا کلمات کتاب «بنويسيم» پايه اول ابتدايی بر اساس شکل و جايگاه نويسه مورد بررسی قرارگرفته و تعدادی واژه انتخاب و برای بررسی به صاحب نظران با تخصص در حيطه‌های آسيب شناسی گفتار و زبان، زبان شناسی و معلمان داده شد. بر اسا س نظرات ارسالی 54 واژه از بين سايرين برای بررسی شکل و 39 واژه برای بررسی جايگاه نويسه انتخاب گرديد. به منظور بررسی اعتبار (قابليت تکرارپذيری) آزمون، کلمات يکبار توسط آزمونگر و معلم در طی دو مرحله به تفکيک به دانش‌آ‌موزان يک کلاس دخترانه و يک کلاس پسرانه پايه اول ابتدايی به صورت ديکته گفته شد و يکبار نيز توسط آزمونگر در طی دو مرحله به يک کلاس دخترانه و يک کلاس پسرانه ديگر پايه اول ابتدايی به صورت ديکته گفته شد. سپس خطاهای ديکته تعيين و مورد تجزيه و تحليل آماری قرارگرفت.

  يافته‌ها: نتايج نشان داد که خطاهای هجی کردن در مرحله اول و دوم اجرای آزمون توسط آزمونگر، هم در شکل نويسه (12/0= P ) و هم در جايگاه نويسه (16/0= P ) اختلاف معنی‌داری ندارد، در حاليکه در بين دو مرحله اجرای آزمون توسط آزمونگر و معلم در شکل نويسه تفاوت معنی‌دار مشاهده شد(01/0 P< )، ولی در جايگاه نويسه با يکديگر تفاوت معنی‌دار ندارند (12/0= P ).

  نتيجه‌گيری: نتايج بدست آمده گواه اعتبار و پايايی داخل آزمونگر آزمون در هر دو بخش شکل وجايگاه نويسه است.اما آزمون فقط در بخش جايگاه نويسه دارای اعتبار بين آزمونگر است.