هدف: تعيين علل کاهش شديد ديد و نابينايی و تعيين ميزان حدت بينايی در دانش‌آموزان مدارس نابينايان شهر مشهد به منظور ارزيابی علل قابل پيشگيری هدف اين مطالعه می‌باشد.

روش بررسی: در سال 1385 طی يک مطالعه تحليلی و با استفاده از پروتکل تعديل شده سازمان بهداشت جهانی برای بچه‌های نابينا و نيمه بينا 260 دانش‌آموز شاغل به تحصيل در چهار مدرسه نابينايان در مشهد مورد معاينه قرارگرفتند. اطلاعات جمع آوری شده توسط اپتومتريست و متخصص چشم شامل پرسشنامه و معاينات بالينی آناليزو نقص اصلی تشريحی و علت اصلی بوجود آورنده آن برای هر دو چشم جداگانه مشخص و ثبت گرديد.

يافته‌ها: در جمعيت مورد مطالعه 157 نفر (9/54%) مذکر و 129 نفر (1/45%) مؤنث بودند. متوسط سن دانش‌آموزان 2/4±2/14 سال بود. بيشترين علل نابينايی مربوط به بيماريهای رتين (6/28%) و بعد از آن به ترتيب آتروفی عصب بينايی، لنز (کاتاراکت مادرزادی)، کدورت قرنيه، گلوکوم مادرزادی، آلبينيسم، ميکروفتالموس، آنوفتالموس و ضايعات يووه آ بودند. بيشترين علل جراحی انجام شده کاتاراکت بود و ميزان شيوع عدم درک نور در دو جنس از نظر آماری معنی‌دار بود(01/0 < P).

نتيجه گيری: بيماريهای ارثی نقش مهمی در ميان علل نابينايی دارند، بنابراين مشورت ژنتيکی و غربالگری در سنين پايين و آموزش عمومی می‌تواند از بروز نابينايی پيشگيری، يا از شيوع آن کاسته و يا شدت آن را کم نمايد.